لرستان وکاسیان

قوم لر -سکاها-کاسیتها- تبارشناسی قوم لر -فرهنگ وهنروتمدن وموسیقی لری-مناظر وطبیعت لرستان-مفرغ لرستان

باورداشتها و معتقدات

عقاید و باورداشتهای هر قومی ریشه در عمق آن مردم دارد و هنگامی با دید باز و تفکری ژرف به مفهوم این اعتقادات توجه داشته باشیم، درخواهیم یافت که در هر کدام دستوری بهداشتی، اخلاقی و انسانی و مفید نهفته است که رعایت کردن آنها نه تنها مفید ولازمه زندگی می باشد، بلکه در نهایت در راستای رهنمود دادن به مردم آن قوم خواهد بود. حتی در افراطی ترین این دستورات راز و رمزی پنهان است. برخی از این باورداشتها را عبارتند از :

1.       آب چشمه اراز (Eraz) خیابان تختی خرم آباد غم و غصه را کم می کند. اراز یک نوع بیماری افسردگی است که بر اثر غم و غصه شخص دچار تنگی نفس می شود « شاید املاح و مواد معدنی مفیدی داشته باشد».

2.       آب جوش را نباید روی زمین ریخت. « معتقدند که پری ها را عذاب می دهد». آب جوش روی زمین ریختن اولاً گیاهان را می خشکاند و ممکن است موجودات مفید ذره بینی را از بین ببرد.

3.        اگر ظروف بلوری و چینی از کسی شکسته شود، خطری از خانواده دور شده است. «آرامش دادن به صاحب ظرف است ».

4.        برای اینکه هوش کودکان زیاد شود، روزانه باید یک عدد مویز بخورند.

5.        به دست و پای کودکی که هنوز نام علی(ع) را بر زبان نیاورده حنا نمی بندند.

6.        بچه کوچک را با عجله و ناگهان از خواب بیدار نمی کنند.

7.        نوزادان و کودکان خردسال را نباید در طاقچه و یا در بلندی بنشانند.

8.        چنانچه فردی در خواب ببیند که به زیارت امامزاده ای رفته است، حتماً در روز قبل ثوابی کرده و یا روز بعد خیری برایش پیش می آید.

9.                 چنانچه خانه مسکونی خود را تغییر بدهند قبل از اسباب کشی، یک لیوان آب و یک آیینه و یک جلد قرآن مجید در خانه جدید قرار می دهند.

10.   در مورد تعداد فرزند عقیده دارند « یکی کم، دوتا کم سه تا خاطر جمع».

11.  در لرستان روزها بد و خوب دارند، یکشنبه، سه شنبه و پنجشنبه برای انجام کارهای خیر، نیک هستند.

12.  در شب جمعه خانواده لرستانی دم پختی از برنج تهیه می بینند و اعتقاد دارند در این شب روح مردگان آزاد هستند و به لب بامها می آیند و انتظار آمرزش دارند.

13.  زن تازه زاییده را نباید تنها گذاشت.

14.  در شبه در وقت و به تنایی سر چشمه و یا سرآب نمی روند.

15.  پوست سیر و یا پیاز و تخم مرغ را نباید در معابر ریخت، چون شر به پا می شود.

16.  کوتاه کردن موی سر و صورت و ناخن گرفتن در شب را جایز نمی دانند.

17.  هرکس آب به سگ و گربه بپاشد زگیل در می آورد.

18.  وقتی مسافری عازم سفر است در طول آماده شدن برای رفتن به سفر نباید ظرفی شکسته شود.

19.  هرکس در جمع و یا مجلسی پشت دیگران بنشیند در روز قیامت باید آن شخص را بر پشت خود سوار کند.

20.  هرکس با صدای بلند بخندد که اشک از چشمانش جاری شود خاکش در غربت است.

21.  هرکس هلال ماه نو را در آیینه یا در سطح آب پاک ببیند در طول آن ماه موفق است و بیمار نمی شود.

22.  نگاه کردن با آیینه در شب رنگ صورت را زرد می کند.

 

  
نویسنده : معتمدی سکوندی ; ساعت ۱٠:٠۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٠ بهمن ۱۳۸۸
تگ ها :


کَلک Kalk ( نان بلوط )

جنگل نشینان لرستان در اوایل پاییز از کوچک و بزرگ به صورت گروهی و با هم بلوط را از درختان می چینند و پس از جدا کردن پوست سبز یا بلوطی رنگ خارجی، مغز آنها را که همراه پوست داخلی بلوط است برای مراحل بعدی آماده می کنند. قبل از هر کاری یک اطاقک کوچک با دیواره های سنگ چین می سازند و روی آن را بوسیله چوبهای تر و خیس خورده در آب می پوشانند. روی چوبها را بوسیله سنگ های مناسب به نحو خاصی فرش می کنند که آن را کلیت Kollyet  می گویند. سپس بلوط های پوست کنده را روی کلیت می ریزند و زیر آن مثل کوره آتش روشن می کنند تا پوست تلخ و داخلی آنها بر اثر گرما از مغز جدا شود.

بلوط ها را از روی کلیت برداشته و روی یک تخته سنگ صاف و تمیز می ریزند و با چوب دست ضرباتی به آنها وارد می آورند تا پوست داخلی از مغز جدا شود. این پوستهای تیره رنگ و نازک همان جفت jaft  است. به دنبال آن مغز بلوط ها را در جریان آب سرد قرار می دهند و در بعضی موارد روی آنها را با لجن تمیز کف نهر یا رودخانه می پوشانند. پس از چندین روز از آب می گیرند و در سبدهای بزرگ و کوچک ریخته و چند مشت آرد بلوط برشته را به نام پتینه روی ان می پاشند و با جُل و گلیم های پشمی می پوشانند. پس از چندین روز مغز بلوط ها عرق کرده که می گویند تب کرده اند. بعد از این مرحله بلوط ها را دوباره در جریان آب سرد و زلال قرار می دهند تا لَرز (Larz) کنند و پس از آن در جلو آفتاب و در جریان هوا قرار می دهند تا خشک شوند. این مراحل را خَشه  khasheh کردن بلوط گویند.

وقتی مغز بلوط ها کاملاً خشک شدند به آسیاب می برند و تبدیل به آرد می نمایند. این آرد را خمیر کرده و بر روی ساج قرصهای کوچک و بزرگی از نان بلوط می پزند که تا حدودی سیاه رنگ و سفت هستند بنام کِزکَه kezkah  که همان کلک با آرد خالص بلوط است. غالباً آرد بلوط را با کمی آرد گندم مخلوط می کنند که نان آن کمی سفید و نرم است. ناگفته نماند که آرد و نان بلوط قابض خوبی است و برای افرادی که زخم معده داشته باشند مفید خواهد بود.در زمانهای قحطی و خشک سالی آرد ونان بلوط برای عشایر وجنگل نشینان زاگرس نقشی بسیار حائز اهمیت و مفید داشته است.

  
نویسنده : معتمدی سکوندی ; ساعت ۱:۱۱ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۸ بهمن ۱۳۸۸